Kwaliteitsstandaarden beschrijven goede zorg

Als zorgprofessional wil je graag de best passende zorg bieden aan je patiënt. De kwaliteitsstandaarden helpen hierbij.

    Ze beschrijven wat goede zorg inhoudt op basis van wetenschappelijke kennis, praktijkkennis en de voorkeuren en ervaringen van patiënten en naasten. Door de standaarden te gebruiken in je werk, kun je de kwaliteit van de zorg verder vergroten.
    • Wat zijn kwaliteitsstandaarden?

      Volgens de definitie van Zorginstituut Nederland beschrijft een kwaliteitsstandaard in algemene termen wat goede zorg is vanuit het perspectief van de patiënt. Zowel richtlijnen, zorgstandaarden als generieke modules vallen onder de verzamelnaam ‘kwaliteitsstandaard’.

      Zorgstandaarden, richtlijnen en generieke modules vormen een eenheid. Hiermee kunnen de professional en de patiënt samen de behandeling vormgeven.

      Een zorgstandaard biedt voor álle professionals, patiënten en hun naasten een kapstok door te beschrijven hoe integrale zorg bij een bepaalde aandoening er uit ziet vanuit het perspectief van de patiënt (beschrijving optimale zorg). Een zorgstandaard beschrijft het complete zorgcontinuüm (ofwel alle fases waar een patiënt mee te maken krijgt of kan krijgen) voor een bepaalde psychische aandoening. In een zorgstandaard komt niet alleen een groot aantal mogelijke zorgproblemen aan de orde, maar wordt ook expliciet de organisatie van het zorgproces beschreven. Dat alles bezien vanuit het perspectief van de patiënt.

      Een richtlijn is een document met aanbevelingen voor de diagnostiek en behandeling van patiënten met psychische aandoeningen, gebruikmakend van wetenschappelijk onderzoek aangevuld met expertise en ervaringen van professionals, patiënten en naasten. Voor specifieke situaties gebruiken professionals de richtlijnen die relevant zijn voor hun specifieke beroepsgroep en specifieker dan de zorgstandaard ingaan op wat er op dát moment aan zorg geleverd kan worden (beschrijving minimale zorg). Aan één zorgstandaard kunnen dus meerdere richtlijnen ten grondslag liggen (bijvoorbeeld de NHG-richtlijnen van huisartsen, een MDR opgesteld door psychiaters en psychologen, richtlijnen voor verpleegkundigen, etc.).

      Een generieke module biedt, net als een zorgstandaard, professionals, patiënten en naasten een kapstok door te beschrijven hoe integrale zorg er uit ziet vanuit het perspectief van een patiënt. Het verschil tussen een zorgstandaard en een generieke module is dat een zorgstandaard stoornis specifiek is en een generieke module juist zorgcomponenten of zorgonderwerpen beschrijft die relevant zijn voor meerdere psychische aandoeningen. De zorg die wordt beschreven in een generieke module kan, afhankelijk van de aandoening, in één of meerdere fases van het zorgproces van toepassing zijn.

      Alle zorgstandaarden en generieke modules van Akwa GGZ vind je op GGZStandaarden.nl

    • Hoe worden ze gebruikt?

      Zorgstandaarden en generieke modules vormen samen met multidisciplinaire richtlijnen, wet- en regelgeving en beroepsethiek de basis voor de zorgprofessional om tot goede zorg te komen.

      De zorgprofessional kan er beargumenteerd van afwijken als – naar zijn oordeel en in samenspraak met de patiënt – de belangen van de patiënt daarmee beter zijn gediend vanwege diens specifieke situatie en voorkeuren.

      Voor patiënten en hun naasten staan deze standaarden ‘vertaald’ op de website van thuisarts.nl. Dit is al jaren de best bezochte website in Nederland voor onafhankelijke en betrouwbare gezondheidsinformatie voor patiënten. Zorgprofessionals zetten thuisarts.nl regelmatig in bij uitleg aan patiënten, om zo samen te beslissen welke zorg het beste bij diegene past.

      De toepassing van professionele standaarden komt voort uit het Burgerlijk wetboek, artikel 453. Daarin staat dat de hulpverlener bij zijn werkzaamheden de zorg van een goed hulpverlener in acht moet nemen en daarbij handelt in overeenstemming met de op hem rustende verantwoordelijkheid, voortvloeiende uit de voor hulpverleners geldende professionele standaard.

    • Hoe komen standaarden tot stand?

      Patiënten en professionals beschrijven in zorgstandaarden en generieke modules samen wat goede zorg is. Alle partijen in de ggz kunnen hierop commentaar geven. Vervolgens autoriseren patiënten en professionals de standaard, zodat deze klaar is voor gebruik in de praktijk. Akwa GGZ voert de regie en ondersteunt dit ontwikkelingsproces en publiceert de standaarden op GGZstandaarden.nl en via thuisarts.nl

      Kennis, inzichten en ervaringen in de ggz zijn continu in ontwikkeling. De standaarden ontwikkelen zich natuurlijk mee. Tijdens en na de implementatie van de standaard monitoren we de uitkomsten van de zorg die volgens de standaarden wordt geboden. Die inzichten verwerken we weer in een nieuwe versie van de standaard.

      Zo werken we met elkaar ook continu aan de verbetering van de kwaliteit van de standaarden.

    Dit zeggen professionals over de standaarden

    Alle standaarden zijn te vinden in de kennisbank GGZ Standaarden. Zo heb je alle actuele en relevante informatie bij elkaar.

    Rol Akwa GGZ bij de ontwikkeling

    Veelgestelde vragen

    • Hoe vaak worden kwaliteitsstandaarden bijgewerkt?

      De kwaliteitsstandaarden worden periodiek beoordeeld of aanpassingen tussentijds noodzakelijk zijn. Eens in de vier jaar wordt iedere kwaliteitsstandaard volledig beoordeeld en waar nodig aangepast.

    • Moet ik me aan de kwaliteitsstandaarden houden?

      Een zorgstandaard beschrijft vanuit het perspectief van patiënten en naasten wat onder goed professional handelen (goede zorg) wordt verstaan. De meest actuele kennis vormt het uitgangspunt. Deze kennis is gebaseerd op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek, praktijkkennis en de voorkeuren van patiënten en naasten. De beschreven zorg in de standaarden zijn geen wetten of voorschriften, maar bieden handvatten voor de professional om matched care en gepersonaliseerde zorg te kunnen leveren.

      Het werken volgens de kwaliteitsstandaard is geen doel op zich. De combinatie van factoren die tot ziekte hebben geleid en de sociale context waarin de aandoening zich voordoet zijn voor iedere patiënt uniek. Daarnaast heeft iedere patiënt unieke behoeften om regie te voeren over zijn of haar herstel en leven. Zorgprofessionals ondersteunen dit proces vanuit hun specifieke expertise en de kennis die een kwaliteitsstandaard hen biedt. De kwaliteit van een professional kenmerkt zich wellicht meer door de wijze waarop hij of zij in staat is in de juiste gevallen en op het juiste moment (goed beargumenteerd) van een standaard af te wijken. Mede op basis van de kwaliteitsstandaard bepalen de patiënt (en diens naasten) en de professional, ieder met hun eigen expertise, samen wat de gewenste uitkomsten van zorg zijn en welke behandel- en ondersteuningsopties daarbij passend zijn.

    • Bij wie kan ik terecht als ik een vraag heb over een kwaliteitsstandaard?

      U kunt hiervoor terecht bij een van de projectmanagers van Akwa GGZ. In het overzicht hieronder kunt u zien met wie u contact kunt opnemen over een specifieke zorgstandaard of generieke module. Heeft u een vraag over kwaliteitsstandaarden? Neem dan contact met ons op via het secretariaat (info@akwaggz.nl / 030-307 92 70).

      GM Acute PsychiatrieAstrid Partouns
      GM Arbeid als medicijnAstrid Partouns
      GM BijwerkingenAstrid Partouns
      GM ComorbiditeitAstrid Partouns
      GM Daginvulling en participatieAstrid Partouns
      GM DestigmatiseringBrigitte Suiker
      GM Diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedragMarkus van der Burgh
      GM DiversiteitAstrid Partouns
      GM Dwang en DrangMarkus van der Burgh
      GM eHealthBrigitte Suiker
      GM Ernstige psychische aandoeningen (EPA)Astrid Partouns
      GM HerstelondersteuningBrigitte Suiker
      GM Zorg voor kinderen & volwassenen van ouders met psychische en/of verslavingsproblematiek (KOPP/KOV) – Astrid Partouns
      GM Landelijke samenwerkingsafspraken tussen huisarts, generalistische basis ggz en gespecialiseerde ggz (LGA) Janneke Kramers
      GM Landelijke samenwerkingsafspraken jeugd-ggzJanneke Kramers
      GM Organisatie van zorg voor kind en jongereJanneke Kramers
      GM Ouderen met psychische aandoeningenJanneke Wentink
      GM Psychische klachten in de huisartsenpraktijkJanneke Kramers
      GM Psychische klachten in de kindertijdMarkus van der Burgh
      GM Psychische stoornissen en zwakbegaafdheid (ZB) of licht verstandelijke beperking (LVB) – Janneke Kramers
      GM PsychotherapieJanneke Wentink
      GM Samenwerking en ondersteuning naastenAstrid Partouns
      GM Stemmen horenJanneke Wentink
      GM VaktherapieJanneke Wentink
      GM Vroege opsporing psychische klachtenJanneke Kramers
      GM ZelfmanagementBrigitte Suiker
      GM ZiekenhuispsychiatrieAstrid Partouns
      MDR Stoornissen in het gebruik van cannabis, cocaïne, amfetamine, ecstacy, GHB en benzodiazepinesMarkus van der Burgh
      ZS Aanpassingsstoornis (incl. overspanning en burn-out)Markus van der Burgh
      ZS ADHDJanneke Kramers
      ZS Angstklachten en angststoornissenJanneke Wentink
      ZS AutismeBrigitte Suiker
      ZS Bipolaire stoornissenBrigitte Suiker
      ZS ConversiestoornisJanneke Kramers
      ZS Depressieve stoornissenJanneke Kramers
      ZS Dissociatieve stoornissen * – Janneke Kramers
      ZS EetstoornissenJanneke Wentink
      ZS OpiaatverslavingMarkus van der Burgh
      ZS Parafiele en hyperseksuele stoornissenMarkus van der Burgh
      ZS PersoonlijkheidsstoornissenAstrid Partouns
      ZS Problematisch alcoholgebruik en alcoholverslavingMarkus van der Burgh
      ZS PsychoseJanneke Wentink
      ZS Psychotrauma * – Brigitte Suiker
      ZS Seksuele disfunctiesBrigitte Suiker
      ZS Somatisch onvoldoende verklaarde lichamelijke klachten (SOLK)Markus van der Burgh

      * in ontwikkeling, nog niet gepubliceerd