Kwaliteitsstandaarden beschrijven goede zorg

Als zorgprofessional wil je graag de best passende zorg bieden aan je patiënt. De kwaliteitsstandaarden helpen hierbij.

Ze beschrijven wat goede zorg inhoudt op basis van wetenschappelijke kennis, praktijkkennis en de voorkeuren en ervaringen van patiënten en naasten. Door de standaarden te gebruiken in je werk, kun je de kwaliteit van de zorg verder vergroten.

De standaarden bieden:

  • Informatie over vroege herkenning, diagnostiek en behandelmogelijkheden.
  • Handvatten hoe je gezamenlijk met je patiënt de behandeling inricht en werkt aan herstel.
  • Samenvattingskaarten waarin je in één oogopslag de belangrijkste elementen uit de standaard terugvindt.

Dit zeggen professionals over de standaarden

Alle standaarden zijn te vinden in de kennisbank GGZ Standaarden. Zo heb je alle actuele en relevante informatie bij elkaar.

Veelgestelde vragen

  • Wat is een kwaliteitsstandaard?

    Zowel richtlijnen, zorgstandaarden als generieke modules vallen onder de verzamelnaam ‘kwaliteitsstandaard’. Volgens de definitie van Zorginstituut Nederland beschrijft een kwaliteitsstandaard in algemene termen wat goede zorg is vanuit het perspectief van de patiënt.

  • Wat staat er in een richtlijn?

    Een richtlijn is een document met aanbevelingen voor de diagnostiek en behandeling van patiënten met psychische aandoeningen, berustend op wetenschappelijk onderzoek aangevuld met expertise en ervaringen van zorgverleners en zorggebruikers.

  • Wat beschrijft een zorgstandaard?

    Een zorgstandaard beschrijft in algemene termen, vanuit het perspectief van de patiënt wat goede zorg is voor mensen met een bepaalde psychische aandoening gedurende het complete zorgcontinuüm, de patient journey. Een zorgstandaard geeft de (landelijke) norm waaraan multidisciplinaire, integrale zorg bij psychische aandoeningen moet voldoen. Daarbij staat in de zorgstandaard wat de patiënt kan verwachten, niet alleen op het gebied van medicatie en behandeling, maar ook als het gaat om participatie, de omgeving en de organisatie van zorg. Dit maakt het voor alle partijen in de brede ggz inzichtelijk wat zij kunnen en mogen verwachten in het zorgtraject.

  • Wat beschrijft een generieke module?

    Waar een zorgstandaard één specifieke psychische aandoening behandelt, worden in een generieke module zorgcomponenten of -onderwerpen beschreven die relevantie hebben voor meer psychische aandoeningen. Denk bijvoorbeeld aan onderwerpen als zelfmanagement, ondersteuning van naasten, dagbesteding en arbeidsparticipatie. De zorg die wordt beschreven in een generieke module kan, afhankelijk van de aandoening, in één of meer fases van het zorgproces van toepassing zijn.

  • Wat is het verschil tussen een zorgstandaard en een richtlijn?

    Anders dan een richtlijn omvat een zorgstandaard het complete zorgcontinuüm (de ‘patient journey’) voor een bepaalde psychische aandoening. In een zorgstandaard komen niet alleen een groot aantal mogelijke zorgproblemen aan de orde, maar wordt ook expliciet de organisatie van het zorgproces beschreven. Dit alles vanuit het perspectief van de patiënt.
    Aan één bepaalde zorgstandaard kunnen meerdere richtlijnen ten grondslag liggen. Ook kan een zorgstandaard als het nodig of verhelderend is verwijzen naar relevante richtlijnen. De opstellers van een zorgstandaard baseren zich op bestaande richtlijnen, maar bij onderdelen waarvoor geen richtlijn beschikbaar is, maken zij hun eigen keuze.

  • Door wie zijn de zorgstandaarden en generieke modules gemaakt?

    De standaarden zijn gemaakt door werkgroepen van patiënten en naasten, zorgprofessionals, zorg- aanbieders en zorgverzekeraars. Akwa GGZ faciliteert dit proces.

  • Hoe vaak worden kwaliteitsstandaarden bijgewerkt?

    De kwaliteitsstandaarden worden periodiek beoordeeld of aanpassingen tussentijds noodzakelijk zijn. Eens in de vier jaar wordt iedere kwaliteitsstandaard volledig beoordeeld en waar nodig aangepast.

  • Zijn de kwaliteitsstandaarden opgenomen in het Register van het Zorginstituut?

    Er zijn al bijna 40 kwaliteitsstandaarden gepubliceerd de afgelopen jaren. Deze standaarden beschrijven vanuit het perspectief van patiënten wat goede zorg is. De standaarden gaan we ook indienen bij het Register van het Zorginstituut Nederland. Dat gebeurt uiterlijk 1 juni 2019.

  • Moet ik me aan de kwaliteitsstandaarden houden?

    Een zorgstandaard beschrijft vanuit het perspectief van patiënten en naasten wat onder goed professional handelen (goede zorg) wordt verstaan. De meest actuele kennis vormt het uitgangspunt. Deze kennis is gebaseerd op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek, praktijkkennis en de voorkeuren van patiënten en naasten. De beschreven zorg in de standaarden zijn geen wetten of voorschriften, maar bieden handvatten voor de professional om matched care en gepersonaliseerde zorg te kunnen leveren.

    Het werken volgens de kwaliteitsstandaard is geen doel op zich. De combinatie van factoren die tot ziekte hebben geleid en de sociale context waarin de aandoening zich voordoet zijn voor iedere patiënt uniek. Daarnaast heeft iedere patiënt unieke behoeften om regie te voeren over zijn of haar herstel en leven. Zorgprofessionals ondersteunen dit proces vanuit hun specifieke expertise en de kennis die een kwaliteitsstandaard hen biedt. De kwaliteit van een professional kenmerkt zich wellicht meer door de wijze waarop hij of zij in staat is in de juiste gevallen en op het juiste moment (goed beargumenteerd) van een standaard af te wijken. Mede op basis van de kwaliteitsstandaard bepalen de patiënt (en diens naasten) en de professional, ieder met hun eigen expertise, samen wat de gewenste uitkomsten van zorg zijn en welke behandel- en ondersteuningsopties daarbij passend zijn.